مقطّعه نام نهادند ، و سبب آن بود كه اصحاب و لشكر [ يزيد بن ] مهلّب « 1 » در آن وقت كه قطرى « 2 » و اصحاب او به طبرستان بر [ يزيد بن ] مهلّب زدند ، و برو غلبه كردند ، متفرق شدند ، و لشكر [ يزيد بن ] مهلّب منهزم « 3 » كشتند ، چون بمقطّعه رسيدند پيرى مجوسى را بر آن ديدند ، از اهل جدل و كلام و بحث ، آن شيخ ازيشان پرسيد : كه شما را جه مذهب و ملّت و كيش است ؟ كفتند كه : مذهب ما ضرر و زحمت به مردم رسانيدن ، و متعرّض ايشان شدن ، و فرزندان را كشتن . شيخ كفت : پيش ازنكى بيم كنيد ، و حجّت كيريد ، و اعلام كنيد ، و ايشانرا باسلام دعوت كنيد ، و مردم را بذيشان فرستيد و تعريف كنيد ، و مذهب و ملّت خود بريشان عرض كنيد ؟ اصحاب مهلّب كفتند كه : بلى . شيخ مجوسى « 4 » كفت : اين حركت و معنى و اعتقاد كه شما بر آنيد ، در حالت كوذكى

--> ( 1 ) . يزيد بن المهلّب بن أبى صفره ازدى ، سردار مشهور دوره بنى اميّه ، و والى عراق پس از مرگ حجّاج بن يوسف ثقفى . در سال 53 هجرى به دنيا آمد و در 12 صفر سال 102 هجرى كشته شد . طبرى و جز او از مورخين ، اخبار و حوادث و جنگ و گريزهاى او در طبرستان و عراق را به تفصيل آورده‌اند . ( نگاه كنيد به : وفيات الاعيان : 6 / 309 - 278 ) ( 2 ) . أبو نمامة ، قطرى ( جمونة ) بن الفجاءة بن مازن ، سركرده خوارج ، او در سال 66 هجرى و پس از ولايت مصعب بن الزبير بر عراق ، بر عليه خلافت اموى قيام كرد ، نخست به جنگ مصعب رفت ، و سپس به مدت 20 سال با حجّاج و لشكريان بنى اميّه مىجنگيد ، و در اين جنگها دهها هزار نفر به هلاكت رسيدند ، عاقبت در سال 78 هجرى به دست سفيان بن أبرد كلبى به هلاكت رسيد ، و بنا به روايتى در سال 79 هجرى در طبرستان كشته شد . گويند نام شيخ‌نشين قطر برگرفته از نام او يا بالعكس است . ( نگاه كنيد به : وفيات الاعيان : 4 / 93 ) . ( 3 ) . منهزم ، انهزام ، هزيمت : فرار پس از شكست در جنگ و مبارزه را گويند . ( 4 ) . در نسخه اصل : مجوس .